Het passiefhuis, kort uitgelegd.
Een passiefhuis (Duits: Passivhaus) is een gebouw dat zijn warmtevraag grotendeels uit passieve bronnen dekt: uit de zon die door de ramen naar binnen schijnt en uit de warmte die mensen en apparaten afgeven. Passiefhuis is geen merknaam, maar een bouwconcept dat voor iedereen openstaat.
Wat een passiefhuis presteert
Een passiefhuis verbruikt ongeveer 90 procent minder verwarmingsenergie dan een gangbaar bestaand gebouw en ruim 75 procent minder dan een gemiddeld nieuwbouwhuis. Het verbruik voor verwarming ligt rond 1,5 liter stookolie-equivalent per vierkante meter woonoppervlak per jaar.
Op comfort wordt daarbij niet bezuinigd. Goede isolatie, luchtdicht bouwen en een constructie zonder koudebruggen voorkomen koude hoeken en tocht. Dat komt de behaaglijkheid in winter en zomer ten goede en helpt bouwschade te voorkomen.
Zo werkt het concept
Alle passiefhuizen delen enkele principes:
- Doorgaande isolatie: buitenwanden, dak en vloerplaat vormen één hoogwaardig geïsoleerde schil zonder zwakke plekken.
- Ramen: ze houden de warmte binnen en laten in de winter zonne-energie binnen, terwijl de opwarming in de zomer wordt beperkt.
- Luchtdichtheid: de schil is zo dicht dat verwarmde lucht niet door naden en kieren ontsnapt.
- Ventilatie met warmteterugwinning: een ventilatiesysteem voert verse lucht aan zonder tocht en wint de warmte uit de afvoerlucht terug.
De kern van het concept: verse buitenlucht moet hoe dan ook in elke ruimte komen. Als die lucht ook de warmte meebrengt, wordt de verwarmingsinstallatie wezenlijk eenvoudiger. Dat lukt alleen in een zeer goed geïsoleerd gebouw met een maximale warmtelast onder 10 W/m².
De passiefhuiscriteria
| Criterium | Eis |
|---|---|
| Warmtevraag voor verwarming | lager dan 15 kWh/(m²a), betrokken op het woonoppervlak |
| of warmtelast | lager dan 10 W/m² |
| Primaire-energievraag | ten hoogste 120 kWh/(m²a) |
| Luchtdichtheid | n50 ten hoogste 0,6/h |
| Frequentie van oververhitting in de zomer | lager dan 10% |
Deze waarden gelden voor bepaalde gebruiksfuncties in een bepaald klimaat. Niet overal gelden dezelfde eisen; voor andere klimaatzones worden op basis van de passiefhuisdefinitie eigen waarden afgeleid.
Waarom het raam zo belangrijk is
Ramen verliezen warmte via de beglazing en via het kozijn. Tegelijk zijn ze het bouwdeel waarmee een passiefhuis zonne-energie wint. Grote glasvlakken op het zuiden zijn daarom zinvol om in de winter zo veel mogelijk zoninstraling te benutten.
Voor de certificering als passiefhuisraam mag de Uw-waarde volgens EN 10077 niet hoger zijn dan 0,80 W/(m²K).
De kengetallen van het raam
| Kengetal | Betekenis |
|---|---|
| Uw | warmtedoorgangscoëfficiënt van het gehele raam |
| Uf | warmtedoorgangscoëfficiënt van het kozijn |
| Ug | warmtedoorgangscoëfficiënt van de beglazing |
| Psi-waarde | warmteverlies aan de glasrand per strekkende meter |
| g-waarde | totale zonne-energiedoorlatendheid: hoe hoger, hoe meer zonne-energie binnenkomt |
| TL-waarde | lichtdoorlatendheid: hoe hoger, hoe meer daglicht |
Een lagere U-waarde betekent betere isolatie. Bepalend is het samenspel van kozijnprofiel, glasrand en beglazing. De pagina over de U-waardecalculator gaat hier nader op in.
Gecertificeerde componenten
Architecten kunnen de energieprestatie van een bouwdeel vaak niet alleen op grond van fabrikantgegevens beoordelen. Het Passivhaus Institut in Darmstadt (Duitsland) test daarom als onafhankelijke instantie producten en voert een lijst van gecertificeerde componenten in drie groepen: opake gebouwschil, gebouwinstallaties en transparante schil.
Producten met het certificaat ‘Passivhaus geeignete Komponente’ (voor passiefhuizen geschikte component) zijn volgens uniforme criteria getest en hun kengetallen zijn onderling vergelijkbaar. In de regel zijn ze twee tot vier keer zo efficiënt als gangbare producten.
Passiefhuis en energieneutraal bouwen
Een energieneutraal gebouw wekt evenveel energie op als het verbruikt. De passiefhuisprincipes vormen daarvoor een basis: voeg aan een passiefhuis een energiebron toe, tegenwoordig meestal een fotovoltaïsche installatie, en het gebouw kan energieneutraal worden.
Gerealiseerde passiefhuizen met ENERsign
De projectdatabase van het Passivhaus Institut vermeldt 74 gerealiseerde projecten met ENERsign-ramen in negen landen: 53 in Duitsland, 11 in Canada, en verder Frankrijk, Nieuw-Zeeland, Japan, de VS, Griekenland, China en Denemarken. De bouwjaren lopen van 2007 tot 2025 en 38 projecten zijn gecertificeerd (stand 17 november 2026). Elke vermelding noemt energiekengetallen, bouwwijze en foto's: ENERsign-projecten in de passiefhuis-projectdatabase. Een selectie van gerealiseerde huizen vindt u onder Projecten.
ENERsign primus in het passiefhuis
Het raam ENERsign primus in hout-aluminium is door het Passivhaus Institut gecertificeerd. Het hout aan de binnenzijde isoleert; het aluminium aan de buitenzijde is bestand tegen rot en aantasting. Volgens EN 10077 haalt het raam:
- draaikiep: Uw = 0,60 W/(m²K)
- vaste beglazing: Uw = 0,59 W/(m²K)
De certificaten en certificeringsrapporten staan onder certificaten. Ontwerpt u een passiefhuis, neem dan vroeg contact met ons op: Projectaanvraag.
Stand: 2026-11-18